Jedyną stałą jest zmiana #nowinkipzp2019 cz.1

Jedyną stałą jest zmiana

Witamy po przerwie na łamach bloga PRZETARGowa.pl! Przełom roku był dla mnie jak i dla całego zespołu bardzo intensywnym okresem. Wielu zamawiających zdecydowało się na elektronizację tuż przed / moment po 18. października ubiegłego roku, który to wprowadził obowiązkową elektronizację przetargów powyżej tzw. progów unijnych. Oznaczało to dla mnie i pozostałych trenerów niezliczone ilości szkoleń dla Zamawiających i spotkań z Wykonawcami. Co najważniejsze, dało Nam to sposobność do agregacji uwag z pierwszych doświadczeń związanych z elektronicznym przetargiem. Nie od wczoraj w Zamówieniach Publicznych obowiązuje zasada “Jedyną stałą jest zmiana. Przyjrzyjmy się zatem najważniejszym nowinkom z początku 2019 roku.

 

E-zamówienia, nowa ustawa Pzp, skan oferty

29. listopada opublikowano odpowiedzi na pytania portali eUsług dotyczące specyfikacji portalu E-zamówienia (czytaj), które to kreślą standardy rozwoju tychże portali. Z kolei koniec stycznia to moment opublikowania projektu ustawy Pzp (link), który w momencie tworzenia artykułu jest w fazie opiniowania. Kompleksowo omówimy te kwestie w kolejnych odsłonach serii artykułów #nowinkipzp2019. Od połowy stycznia Zamówienia Publiczne rozgrzewa do czerwoności kwestia ważności oferty w przypadku przesłania skanu formularza ofertowego z podpisem kwalifikowanym. Powołując się w uzasadnieniu na art. 10a ust. 5 ustawy Pzp, wyrok KIO 2611/18 przychylił się do interpretacji przepisów Zamawiającego. Odrzucił on ofertę wykonawcy ze względu na przesłanie skanu oferty z podpisem i pieczątką, na który następnie wykonawca nałożył elektroniczny podpis kwalifikowany. Choć polskie prawo wskazuje, że jedynie oświadczenia z Art. 25 ust. 1 oraz inne dokumenty są dopuszczalne w formie skanu, opinie ekspertów są podzielone. Ja chciałbym jednak odwołać się do dwóch aspektów, które mogą okazać się kluczowe dla Zamawiających – prawa unijnego oraz kosztów błędnej implementacji  w oparciu o wyrok KIO.

 

Kontrola Unijna w kontekście wyroku KIO

W treści Artykułu 22 dyrektywy klasycznej 2014/24/UE określającym zasady dotyczące środków komunikacji czytamy:

“jeżeli oferta jest podpisywana z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu, który jest umieszczony na zaufanej liście, instytucje zamawiające nie mogą stosować dodatkowych wymogów mogących utrudnić oferentom korzystanie z tych podpisów.”

Z powyższego możemy wnioskować, że ograniczanie sposobu przygotowania oferty do elektronicznej stanowi utrudnienie dla Wykonawcy – niemożliwym jest w takiej sytuacji zastosowanie podpisu PAdES, który jest dedykowany dla plików PDF (najczęściej skany). Formularze w formie arkuszy kalkulacyjnych oraz dokumentów tekstowych podpisywane będą głównie przy pomocy XAdES, co stanowi… ograniczenie. Ponadto, poziom zelektronizowania Małych i Średnich Przedsiębiorstw jest na tyle niski, że… nie każdy może mieć świadomość, że pliki .doc można konwertować na PDF 🙂

Wielu ekspertów, w tym prawników, trenerów i doradców, zauważa, że większość ofert po 18. października przyjmowała właśnie formę skanu:

“Śmiało można powiedzieć, że większość ofert w postępowaniach elektronicznych – czyli tych największych, powyżej progów unijnych – jest składana właśnie w formie skanów. Co gorsza, zamawiający dotychczas nie odrzucali ofert, a to może oznaczać poważne konsekwencje, choćby korekty finansowe przy inwestycjach współfinansowanych ze środków unijnych” – Artur Wawryło, ekspert prawa zamówień publicznych (więcej tutaj)

Szkoląc w przeciągu ostatnich 2 lat setki jednostek samorządowych, szpitale, przedsiębiorstwa sektorowe jak i centralnych zamawiających, trudno się z powyższym nie zgodzić. Moje obserwacje są bardzo podobne. Jedno ALE. Korekty przy współfinansowanych postępowaniach mogą również wystąpić w sytuacji, gdy… kontrola unijna w oparciu o dyrektywę klasyczną uzna odrzucenie skanu oferty za ograniczenie, nie zważając na ustawę Pzp, wyrok KIO czy opinie UZP.

 

Drugi wyrok KIO

Pisząc niniejszy artykuł w zeszłym tygodniu nie spodziewałem się, że kolejny wyrok KIO ws. skanu oferty pojawi się tak szybko 😉 Wyrok KIO 119/19 z 5. lutego 2019 roku uznaje zeskanowaną ofertę za… ważną. Wracamy zatem do stanu rzeczy, gdzie w KIO znajdziemy wyrok pod każdą linię obrony, co doskonale znamy z dotychczasowego orzecznictwa. Sytuację w krótkich słowach podsumował Prezes Open Nexus Sp. z o.o, Grzegorz Klimarczyk:

Najpierw ktoś, kto nie trzymał nigdy łopaty w ręku, pisze instrukcję jak kopać rowy. Potem kontroluje, lecz nie czy rowy są dobrze wykopane i w założonym czasie, tylko czy były kopane zgodnie z instrukcją. Jeżeli nie (choćby były najpiękniejszymi rowami na świecie), to każe je zasypać i kopać na nowo. Potem ten, kto nie widział nigdy rowu i łopaty, jest instancją odwoławczą nad piszącym instrukcję ich kopania. Nie dziwi mnie, że mało kto chce te rowy kopać.
Obecną sytuację pozostawiam Wam, drodzy czytelnicy, do refleksji. Będąc zamawiającym oferty zeskanowanej w przetargu unijnym, nawet przed Wyrokiem KIO 119/19, nie odrzuciłbym. Szczególnie po analizie zapisów dyrektywy klasycznej. Do tematu wrócimy na kolejnych warsztatach, na które już dziś serdecznie zapraszam. 22 marca 2019 r. o godzinie 10:00 widzimy się  w siedzibie Open Nexus!

O autorze

Mateusz Bartosiewicz
Mateusz Bartosiewicz

Doradca ds. Zamówień Publicznych oraz Trener w Open Nexus Sp. z o.o. Wdrożył platformę zakupową w ponad 100 jednostkach podległych pod Pzp. Konsultant w zakresie zmian regulaminów zakupowych do 30 tys. EURO.


Powizane artykuy


Zostaw komentarz